(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 129

॥ శ్రీః ॥
7.129. అధ్యాయః 129
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
భీమేన కర్ణపరాజయో దుఃశలవధశ్చ॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-129-0x(4591)(50334)
నినదంతం తథా తం తు భీమసేనం మహాబలం।
మేఘస్తనితనిర్ఘోషం కే వీరాః పర్యవారయన్॥ 7-129-1(50335)
న హి పశ్యాంయహం తం వై త్రిషు లోకేషు కంచన।
క్రుద్ధస్య భీమసేనస్య యస్తిష్ఠేదగ్రతో రణే॥ 7-129-2(50336)
గదాం యుయుత్సమానస్య కాలస్యేవేహ సంచయ।
న హి పశ్యాంయహం యుద్ధే యస్తిష్ఠేదగ్రతః పుమాన్॥ 7-129-3(50337)
రథం రథేన యో హన్యాత్కుంజరం కుంచరేణ చ।
కస్తస్య సమరే స్థాతా సాక్షాదపి పురందరః॥ 7-129-4(50338)
క్రుద్ధస్య భీమసేనస్య మమ పుత్రాంజిఘాంసతః।
దుర్యోధనహితే యుక్తాః సమతిష్ఠంత కేఽగ్రతః॥ 7-129-5(50339)
భీమసేనదవాగ్నేస్తు మమ పుత్రాంస్తృణోలపం।
ప్రధక్ష్యతో రణముఖే కేఽతిష్ఠన్నగ్రతో నరాః॥ 7-129-6(50340)
కాల్యమానాంస్తు పుత్రాన్మే దృష్ట్వా భీమస్య సంయుగే।
కాలేనేవ ప్రజాః సర్వాః కే భీమం పర్యవారయన్॥ 7-129-7(50341)
న మేఽర్జునాద్భయం తాదృక్కృష్ణాన్నాపి చ సాత్వతాత్।
హుతభుగ్జన్మనో నైవ యాదృగ్భీమాద్భయం మమ॥ 7-129-8(50342)
భీమవహ్నేః ప్రదీప్తస్య మమ పుత్రాందిధక్షతః।
కే శూరాః పర్యవర్తంత తన్మమాచక్ష్వ సంజయ॥ 7-129-9(50343)
సంచయ ఉవాచ। 7-129-10x(4592)
తథా తు నర్దమానం తం భీమసేనం మహాబలం।
తుములేనైవ శబ్దేన కర్ణోఽప్యభ్యద్రవద్బలీ॥ 7-129-10(50344)
వ్యాక్షిపన్సుమహచ్చాపమతిమాత్రమమర్షణః।
కర్ణః సుయుద్ధమాకాంక్షందర్శయిష్యన్బలం మృధే॥ 7-129-11(50345)
రురోధ మార్గం భీమస్య వాతస్యేవ మహీరుహః।
భీమోఽపి దృష్ట్వా సావేగం పురో వైకర్తనం స్థితం॥ 7-129-12(50346)
చుకోప బలవద్వీరశ్చిక్షేపాస్య శిలాశితాన్।
తాన్ప్రత్యగృహ్ణాత్కర్ణోఽపి ప్రతీపం ప్రాపయచ్ఛరాన్॥ 7-129-13(50347)
తతస్తు సర్వయోధానాం యతనాం ప్రేక్షతాం తదా।
ప్రావేపన్నివ గాత్రాణి కర్ణభీమసమాగమే॥ 7-129-14(50348)
రథినాం సాదినాం చైవ తయోః శ్రుత్వా తలస్వనం।
భీమసేనస్య నినదం శ్రుత్వా ఘోరం రణాజిరే॥ 7-129-15(50349)
ఖం చ భూమిం చ సంరుద్ధాం మేనిరే క్షత్రియర్షభాః।
పునర్ఘోరేణ నాదేన పాండవస్య మహాత్మనః॥ 7-129-16(50350)
సమరే సర్వయోధానాం ధనూంష్యభ్యపతన్క్షితౌ।
శస్త్రాణి న్యపతందోర్భ్యః కేషాంచిచ్చాసవోఽద్రవన్॥ 7-129-17(50351)
విత్రస్తాని చ సర్వాణి శకృన్మూత్రం ప్రసుస్రువుః।
వాహనాని చ సర్వాణి బభూవుర్విమనాంసి చ॥ 7-129-18(50352)
ప్రాదురాసన్నిమిత్తాని ఘోరాణి సుబహూన్యుత।
గృధ్రకంకబలైశ్చాసీదంతరిక్షం సమావృతం॥ 7-129-19(50353)
తస్మిన్సుతుములే రాజన్కర్ణభీమసమాగమే।
తతః కర్ణస్తు వింశత్యా శరాణాం భీమమార్దయత్॥ 7-129-20(50354)
వివ్యాధ చాస్య త్వరితః సూతం పంచభిరాశుగైః।
ప్రహస్య భీమసేనోఽపి కర్ణం ప్రత్యాద్రవద్రణే॥ 7-129-21(50355)
సాయకానాం చతుః షష్ట్యా క్షిప్రకారీ మహాయశాః।
తస్య కర్ణో మహేష్వాసః సాయకాంశ్చతురోఽక్షిపత్॥ 7-129-22(50356)
అసంప్రాప్తాంశ్చ తాన్భీమః సాయకైర్నతపర్వభిః।
చిచ్ఛేద బహుధా రాజందర్శయన్పాణిలాఘవం॥ 7-129-23(50357)
తం కర్ణశ్చాదయామాస శరవ్రాతైరనేకశః।
సంఛాద్యమానః కర్ణేన బహుధా పాణ్·డునందనః॥ 7-129-24(50358)
చిచ్ఛేద చాపం కర్ణస్య ముష్టిదేశే మహారథః।
వివ్యాధ చైనం బహుభిః సాయకైర్నతపర్వభిః॥ 7-129-25(50359)
అథాన్యద్ధనురాదాయ సఞ్యం కృత్వా చ సూతజః।
వివ్యాధ సమరే భీమం భీమకర్మా మహారథః॥ 7-129-26(50360)
తస్య బీమో భృశం క్రుద్ధస్త్రీఞ్శరాన్నతపర్వణః।
నిచఖానోరసి క్రుద్ధః సూతపుత్రస్య వేగతః॥ 7-129-27(50361)
తైః కర్ణోఽరాజత శరైరురోమధ్యగతైః సదా।
మహీధర ఇవోదగ్రస్త్రిశృంగో భరతర్షభ॥ 7-129-28(50362)
సుస్రావ చాస్య రుధిరం విద్ధస్య పరమేషుభిః।
ధాతుప్రస్యందినః శైలాద్యథా గైరికధాతవః॥ 7-129-29(50363)
కించిద్విచలితః కర్ణః సుప్రహారాభిపీడితః।
ఆకర్ణపూర్ణమాకృష్య భీమం వివ్యాధ సాయకైః॥ 7-129-30(50364)
చిక్షేప చ పునర్బాణాఞ్శతశోఽథ సహస్రశః।
స శరైరర్దితస్తేన కర్ణేన దృఢధన్వినా।
ధనుర్జ్యామచ్ఛినత్తూర్ణం భీమస్తస్య క్షురేణ హ॥ 7-129-31(50365)
సారథిం చాస్య భల్లేన రథనీడాదపాతయత్।
వాహాంశ్చ చతురస్తస్య వ్యసూంశ్చక్రే మహారథః॥ 7-129-32(50366)
హతాశ్వాత్తు రథాత్కర్ణః సమాప్లుత్య విశాంపతే।
స్యందనం వృషసేనస్య తూర్ణమాపుప్లువే భయాత్॥ 7-129-33(50367)
నిర్జిత్య తు రణే కర్ణం భీమసేనః ప్రతాపవాన్।
ననాద బలవాన్నాదం పర్జన్యనినదోపమం॥ 7-129-34(50368)
తస్య తం నినదం శ్రుత్వా ప్రహృష్టోఽభూద్యుధిష్ఠిరః।
కర్ణం పరాజితం మత్వా భీమసేనేన సంయుగే॥ 7-129-35(50369)
సమంతాచ్ఛంఖనినదం పాండుసేనాఽకరోత్తదా।
శత్రుసేనాధ్వనిం శ్రుత్వా తావకా హ్యనదన్భృశం॥ 7-129-36(50370)
స శంఖబాణనినదైర్హర్షాద్రాజా స్వవాహినీం।
చక్రే యుధిష్ఠిరః సంఖ్యే హర్షనాదైశ్చ సంకులాం॥
గాండీవం వ్యాక్షిపత్పార్థః కృష్ణోఽప్యబ్జమవాదయత్ 7-129-37(50371)
తమంతర్ధాయ నినదం భీమస్య నదతో ధ్వనిః।
అశ్రూయత తదా రాజన్సర్వసైన్యేషు దారుణః॥ 7-129-38(50372)
తతో వ్యాయచ్ఛతామస్త్రైః పృథక్పృథగజిహ్మగైః।
మృదుపూర్వం తు రాధేయో దృఢపూర్వం తు పాండవః॥ 7-129-39(50373)
`భీమోఽపి చ మహారాజ వైకర్తనముపాద్రవత్।
ఆసురే తు మహాసైన్యే తారకం పావకిర్యథా॥ 7-129-40(50374)
తయోరేవం మహద్యుద్ధమభవద్భీమకర్ణయోః।
తం భీమసేనో మహతా శరవర్షేణ వారయన్॥ 7-129-41(50375)
వివ్యాధ సారథిం చాస్య హయాంశ్చ చతురః శరైః।
ధ్వజం చాస్య పతాకాం చ భల్లైః సన్నతపర్వభిః।
రథం చ చక్రరక్షౌ చ భీమశ్చిచ్ఛేద మారిష॥ 7-129-42(50376)
కర్ణోఽపి రథినాం శ్రేష్ఠో భీమసేనేన కంపితః।
ఖంగచర్మధరో రాజన్భీమమభ్యద్రవద్బలీ॥ 7-129-43(50377)
భీమశ్చిచ్ఛేద ఖంగం చ చర్మణా సహ మారిష॥ 7-129-44(50378)
దృష్ట్వా కర్ణం చ పార్థేన బాధితం బహుభిః శరైః।
దుర్యోధనో మహారాజ దుశ్శలం ప్రత్యభాషత।
కర్ణం కృచ్ఛ్రగతం పశ్య శీఘ్రం యానం ప్రయచ్ఛహ॥ 7-129-45(50379)
సంజయ ఉవాచ। 7-129-46x(4593)
ఏవముక్తస్తతో రాజ్ఞా దుశ్శలః సముపాద్రవత్।
దుశ్శలస్య రథం కర్ణశ్చారురోహ మహారథః॥ 7-129-46(50380)
తౌ పార్థః సహసా గత్వా వివ్యాధ దశభిః శరైః।
పునశ్చ కర్ణం విద్ధ్వాఽపి దుశ్శలస్య శిరోఽహరత్॥ 7-129-47(50381)
దుశ్శలం నిహతం దృష్ట్వా భీమసేనేన మారిష।
తస్యైవ ధనురాదాయ కర్ణో వివ్యాధ పాండవం॥ 7-129-48(50382)
అన్యోన్యం సమరే వీరౌ యుయుధాతే మహాబలౌ।
శత్రుఘ్నౌ శత్రుమధ్యే తు బలవజ్రభృతావివ॥ 7-129-49(50383)
భీమో విద్ధా హయాంశ్చైవ సారథిం చ పునః పునః।
కర్ణమభ్యద్రవత్పార్థః ప్రహసంశ్చ మహాబలః॥ 7-129-50(50384)
తతో వ్యాయచ్ఛమానస్య భీమసేనస్య సంయుగే।
తత్సైన్యం కలిలీభూతం న ప్రాజ్ఞాయత కించన॥ ॥ 7-129-51(50385)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే ఏకోనత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 129 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-129-1 యుయుత్సమానస్య వ్యాపారయతః॥
5-129- సావేగం సత్వరం॥
5-129- సంరుద్ధామేకతామాపన్నాం॥
5-129- వ్యాయచ్ఛతాం ప్రహరతాం॥
5-129- ఏకోనత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 129 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.